» هنر ساخت گیوه، کفش سنتی

درباره کفش سنتی ایرانی

کفش های سنتی ایرانی در گذشته همواره نماد فرهنگ و هنر ایرانی بوده است. این کفش ها معمولا طرح های بسیار زیبایی دارند و هر کدام معانی خاص خود را دارند. همانطور که گفته شد کفش در ابتدا فقط برای جلوگیری از آسیب های محیطی مورد استفاده قرار می گرفت، اما بعدها مفهوم بیشتری پیدا کرد و طرح و مدل آن نشانی از فرهنگ و سنت های هر منطقه شد.

کفشهای سنتی در هر منطقه شکل و طرح خاص خود را دارد و این طرح ها توسط هنرمندان آن مناطق طراحی و تولید شده است و مردم نیز از آن استقبال کرده اند. در زمانهای قدیم هر روستا و شهری کفش مخصوص به خود را داشت که شکل و ضخامت آن با توجه به شرایط محیطی منطقه طراحی می شد و برای پوشیدن در همان شهر و روستا مناسب بود.

علاوه بر ویژگی‌های منطقه، کفش‌های سنتی بر اساس مواد موجود در آن روستا یا شهر تولید می‌شد تا همه مردم کفش داشته باشند و پاهایشان از آسیب در امان بماند. به عنوان مثال، در مناطقی که مردم به عنوان زندگی می کردند ، معمولاً کفش را از پوست حیواناتی که عشایر با خود حمل می کردند و در برخی مناطق جنگلی و کوهستانی با پوست گیاهان و برخی از پوست حیوانات کفش درست می کردند.

مطلب مرتبط طرز تهیه لیموناد آناناس استوایی تابستانی

کفش سنتی یکی از لباسها یا اکسسوری هایی است که مدام برای بیرون رفتن از خانه از آن استفاده می کنیم. پوشیدن کفش در بین انسانها سابقه بسیار طولانی دارد و در زمانهای قدیم انسان برای جلوگیری از زخم و خراش و آسیبهای دیگری که ممکن است در اثر راه رفتن بر روی سطوح مختلف به پاهای خود وارد شود، شروع به پوشیدن کفش کردند. این کفش ها در ابتدا ساختار بسیار ساده ای داشتند و فقط برای جلوگیری از آسیب دیدگی بودند. اما با گذشت زمان، کفش ها آنقدر تغییر کرده اند که کفش های امروزی شباهت زیادی به کفشهای قدیمی ندارند و جزء بسیار مهمی از استایل روزانه افراد هستند.

کفش ها از قدیم الایام بسیار تغییر کرده اند، مانند سایر نقاط جهان. کفشهای سنتی که در گذشته مورد استفاده قرار می گرفتند امروزه تقریباً بی استفاده هستند و مردم از انواع کفشهای رسمی، اسپرت، پاشنه دار و راحت برای کارهای روزمره خود استفاده میکنند. در ادامه مقاله کفش های سنتی را برای آشنایی بیشتر با فرهنگ در تولید این صنایع دستی بیشتر بررسی خواهیم کرد .

کفش در ایران باستان

از آنجایی که هر منطقه لباس مخصوص به خود را دارد، کفش ها نیز در کنار لباس، رنگ و طرح خاصی برای همان منطقه به خود گرفته اند. علاوه بر نوع کفش‌هایی که با ویژگی‌های موجود ارائه می‌ شد، طراحی آن‌ها همواره نمادی از فرهنگ و سنتهای مردم منطقه بوده است. در ادامه تعدادی از کفش ها ی سنتی را معرفی میکنیم تا با ویژگیهای هر کدام بیشتر آشنا شوید و بدانید که هر کدام چگونه و در چه فرهنگی ایجاد شده اند.

کفش گیوه یکی از اصیل ترین و قدیمی ترین کفش های سنتی است که قدمتی حدود 1000 سال در ایران دارد. این نوع کفش بسیار راحت بوده و به پا اجازه تنفس می دهد و همچنین بسیار نرم و سبک هستند که در بسیاری از مناطق و روستاهای ایران دست باف می شوند. گیوه ابتدا در استان کرمانشاه که در غرب ایران قرار دارد تأسیس شد و بعدها به سایر نقاط و استان های ایران گسترش یافت. تقریباً همه مردم ایران باستان تا مدت ها گیوه می پوشیدند. در استان کرمانشاه به کردی به گیوه کلاش نیز می گویند. این نوع کفش در نوع اصلی خود با نخ های پشمی و پنبه ای بافته می شود و دارای دو قسمت رویه و کفی است که با بند لاستیکی یا چرمی به هم متصل می شوند. معمولا پشت و جلوی کفش با یک تکه چرم محکم تر می شود تا کفش دوام بیشتری داشته باشد.

در زمان های قدیم که هنوز پلاستیک و کش تولید نمی شد، گیوه را با کفی چرمی و رویه آن پشمی و پنبه ای می ساختند و این دو قسمت را با پوست حیوانات به هم می دوختند. اما بعدها بدلیل افزایش قیمت چرم و ایجاد کارخانه هایی برای تولید کش لاستیکی، مردم ایران که هنوز در برخی مناطق از گیوه استفاده می کردند، شروع به تولید گیوه کردند که کف و رویه آن توسط این نوارها و کفی آن به هم متصل می شد. . روی آن را با لاستیک پوشانده بودند تا محکم‌تر شود.

گیوه یکی از اولین کفشهایی بود که برای آماده سازی ساختار پا به شکل پا توجه بیشتری داشت و برای اولین بار بر اساس موقعیت پاها، گیوه ها را بصورت جداگانه برای پای چپ و راست ساخته بودند. ساخت کفش بر اساس فرم پا، راه رفتن با گیوه را بسیار آسان کرده است و این نوع کفش بسیارمحبوب است. همچنین مواد به کار رفته در گیوه اصلی و قدیمی به دلیل خنثی بودن هیچ گونه آسیب و آلودگی به محیط زیست وارد نکرده است.

چاروق یکی دیگر از کفش های سنتی است که اولین بار در استان های خراسان شمالی و زنجان مورد استفاده قرار گرفت . این نوع کفش امروزه معمولاً توسط خانمها و به عنوان صندل یا روفرشی در داخل خانه استفاده می شود. اما در گذشته هم مردان و هم زنان از آن به عنوان کفش استفاده می کردند.

ویژگی بسیار مهم چاروق این است که در این کفش به جنبه زیبایی توجه زیادی شده است و معمولا با روبان های رنگارنگ و زیبا تزیین می شود و در گذشته رنگ های شادی مانند قرمز دخترانه داشت. این کفش در دو نوع پاشنه خوان و بدون پاشنه خوان تولید می شود و معمولا دارای بند است که دور مچ بسته میشود. جنس اصلی کفش چرم است اما با روبانهای مختلف و نخهای رنگی تزئین شده است. جلوی این کفش نوک تیز و کمی به سمت بالا است که ظرافت و زیبایی خاصی به کفش می بخشد. همچنین این کفش در تمام فصول قابل استفاده است و با طرح های زیبای خود میتواند ظاهری سنتی و زیبا برای شما ایجاد کند.

معرفی انواع کفش گیوه

گیوه، اسپادری سنتی است که مردم محلی کردستان به آن «کلاش» میگویند. کلاش به بخشی از زندگی روزمره و فرهنگ کردستان تبدیل شده است و در شهرهایی مانند مریوان بسیار محبوب است.

در مورد تاریخ کلاش اسناد بسیار کمی وجود دارد اما مردم کرد قدمت آن را هزاران سال می دانند. گیوه در طول زمان دستخوش تغییرات زیادی شده است. اما تنها کفش سنتی است که در استان های با آب و هوای گرم کویری یا کوهستانی تولید می شود. در واقع این کفش تابستانی است زیرا باران و آب به زیره آن آسیب می زند.

یکی از ویژگیهای گیوه این است که پای چپ و راست ندارد، هر دو یکی هستند. دیگر اینکه انواع گیوه بر اساس: 1. مواد مصرفی 2. روش تولید تعیین می شود. رویه گیوه یا پنبه یا ابریشم بافته می شود. رویه از نظر زیبایی و فرم قابل توجه است، بنابراین انتخاب نخ مناسب بسیار مهم است. هرچه نخ صاف و ظریف‌تر باشد، کفش زیباتر و بادوام‌تر است. زیره گیوه به چهار نوع تقسیم می شود 1. زیره نساجی 2. زیره آژیده (ترکیبی از پنبه و لایه های چرم) 3. زیره چرمی 4. زیره پلاستیکی و آماده. برای ساخت گیوه سه گروه با هم کار می کنند.

آشنایی با کفش های سنتی به شما کمک می کند تا با فرهنگ هر منطقه و شرایط محیطی و سنت های آن بیشتر آشنا شوید و ببینید که چگونه یک فرهنگ از طریق کفش گسترش می یابد. امروزه از این نوع کفش ها بسیار کمتر استفاده می شود و ممکن است فقط افرادی را در روستاها پیدا کنید که هنوز از گیوه استفاده می کنند. اما با وجود گذشت زمان، این کفش ها همچنان زیبایی و مفهوم را در پس خود حفظ کرده اند و می توان از آنها به عنوان یک میراث ملی یاد کرد.